ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਸੰਕਟ: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ 'ਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਕੂਟਨੀਤੀ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ

ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਸੰਕਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੁਖ ਨਿਊਯਾਰਕ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ): ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਕਟ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਸ...
ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਸੰਕਟ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੁਖ
ਨਿਊਯਾਰਕ (ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ): ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਕਟ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ 'ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੇ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ, ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਕੂਟਨੀਤਕ ਹੱਲ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 11 ਅਤੇ 12 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਾਰਤਾ (Islamabad talks) ਦੀ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਸਬੰਧਤ ਧਿਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਕਾਰਨ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੀ।
ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਾਰਤਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਯਤਨ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਾਰਤਾ ਰਾਹੀਂ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਾਈਚਾਰਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ (sovereignty), ਖੇਤਰੀ ਅਖੰਡਤਾ (territorial integrity), ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ (political independence) ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੀ.ਸੀ.ਸੀ. (GCC) ਦੇ ਦੇਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਜੀ.ਸੀ.ਸੀ. ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਸਮਰਥਨ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਚਾਲਕ ਦਲ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਨਾਗਰਿਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਨੂੰ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਖੇਤਰੀ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ (global economy) ਲਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਫ਼ ਊਰਜਾ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ (energy flows) ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਖਾਦਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ (food security), ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦੀ ਲਾਗਤ (cost of living) ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ 'ਤੇ ਵੀ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ
ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਆਈ.ਐੱਮ.ਐੱਫ. (IMF) ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਜੋਖਮਾਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਕਰਜ਼ੇ (public debt) ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ (energy crisis) ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, 'ਨਿਊਯਾਰਕ ਟਾਈਮਜ਼' ਦੀ ਇੱਕ ਸੁਰਖੀ ਨੇ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ (stock market) ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਇਸ ਆਸ਼ਾਵਾਦ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੇੜੇ ਸੀ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਾਹਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰਾ ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਫੌਜੀ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਵਿਘਨ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁੱਖ ਵਧੇਗਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਤੱਕ ਫੈਲੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਆਰਥਿਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਏਗੀ।
ਕੂਟਨੀਤਕ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ (USA) ਅਤੇ ਈਰਾਨ (Iran) ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਹੋਰ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ (Saudi Arabia), ਮਿਸਰ (Egypt), ਤੁਰਕੀ (Turkey) ਅਤੇ ਚੀਨ (China) ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਾਰਥਕ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਹਾਲਾਤ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਹੁੰਚ ਖੇਤਰੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵਿਵਾਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਿਧਾਂਤਕ, ਗੱਲਬਾਤ-ਮੁਖੀ ਕੂਟਨੀਤੀ (dialogue-oriented diplomacy) ਲਈ ਉਸਦੀ ਤਰਜੀਹ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ, ਸਮਝ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯਤਨਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਉਸਾਰੂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।
- 1ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਹੱਲ ਲਈ ਤਣਾਅ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
- 2ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਮ ਆਵਾਜਾਈ ਬਹਾਲ ਕਰਨਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਤਰਜੀਹ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।
- 3ਖੇਤਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਊਰਜਾ ਸੰਕਟ, ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਰਹਿਣ-ਸਹਿਣ ਦੀ ਲਾਗਤ 'ਤੇ ਪੈ ਰਹੇ ਵਿਆਪਕ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
- 4ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਮਰੀਕਾ, ਈਰਾਨ, ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਮਿਸਰ, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਚੀਨ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਖੇਤਰੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਸਥਿਰਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ।
- 5ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਨੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਾਰਤਾ (Islamabad talks) ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਉਸਾਰੂ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।

